 |
Urodzony
19 lutego 1473, zmarł 24 maja 1543 - polski 1 astronom,
matematyk, prawnik, ekonomista, strateg, lekarz, astrolog,
kanonik warmiński i duchowny katolicki.
|
|
Urodzony w Toruniu 19 lutego 1473 roku w rodzinie kupca
Mikołaja i Barbary z domu Watzenrode. Miał trójkę
rodzeństwa: Barbarę, Andrzeja i Katarzynę. Osieroconym
po śmierci ojca Mikołajem zaopiekował się brat matki
Łukasz Watzenrode, wybrany w 1489 roku na biskupa
warmińskiego.
Dzięki staraniom wuja Kopernik skończył w 1491 roku
naukę w szkole św. Jana w Toruniu i rozpoczął studia
na Akademii Krakowskiej, które skończył bez uzyskania
tytułu magister artium w 1495. W tym też roku przyjął
z rąk wuja niższe święcenia kapłańskie i został
kanonikiem warmińskim.
W 1496 roku rozpoczął studia prawnicze w Bolonii, w
roku 1500 odbył praktykę prawniczą w kancelarii
papieskiej w Rzymie, a w roku następnym uzyskał zgodę
na rozpoczęcie kolejnych studiów medycznych w Padwie,
kontynuując studia prawnicze.
W 1503 roku w Ferrarze został doktorem prawa
kanonicznego, a w Padwie skończył studia medyczne i
uzyskał prawo do wykonywania praktyki lekarskie.
Z nominacji kapituły warmińskiej został w 1507 roku
osobistym lekarzem biskupa warmińskiego. W tym samym
roku opracował "Komentarzyk" (Commentariolus)
o teoriach ruchu ciał niebieskich, pierwszy zarys teorii
heliocentrycznej i rozpowszechnił go w licznych odpisach.
W roku 1510 przeniósł się do Fromborka i sporządził
mapę Warmii.
Wraz z kapitułą warmińską złożył w 1512 roku
przysięgę wierności królowi Polski Zygmuntowi I. Na
apel Soboru Laterańskiego w 1513 roku opracował i
wysyłał do Rzymu własny projekt reformy kalendarza.
Mikołaj Kopernik nabył dom we Fromborku w miejscu
dogodnym do obserwacji astronomicznych, a na jego
zapleczu zbudował płytę obserwacyjną i sporządził
instrumenty astronomiczne.
W latach 1516-1519 pełnił urząd administratora dóbr
kapituły z siedzibą w Olsztynie. Zasiedlił nowych
osadników w dobrach kapituły i przygotował skutecznie
olsztyński zamek do obrony przed spodziewanym atakiem
Krzyżaków w czasie wojny pruskiej.
Pełnił wiele urzędów: był posłem, kanclerzem,
wizytatorem i administratorem kapituły. Współpracował
z Bernardem Wapowskim w opracowaniu mapy Królestwa
Polskiego i Litwy.
W 1517 r. napisał pierwszą wersję traktatu monetarnego
Meditata (Rozmyślania), a dokładniej N.C. Meditata XV.
Augusti anno domini MDXVII. W 1519 r. napisał drugą
wersję traktatu monetarnego Tractatus de monetis (Traktat
o monetach).
17 marca 1522, na zjeździe stanów Prus Królewskich w
Grudziądzu wygłosił traktat o monetach pod nazwą De
estimatione monete (O szacunku monety). Sejmik nie
podjął żadnych decyzji w sprawach monetarnych na
skutek braku wysłanników wielkiego mistrza
krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna oraz sprzeciwu
delegatów miast pruskich: Gdańska, Torunia i Elbląga,
które obawiały się utraty przywilejów menniczych.
Kopernik postulował bowiem między innymi o jedną
mennicę dla całych Prus.
W 1528 r. ukończył Monetae cudendae ratio (Sposób
bicia monety). Reforma monetarna na terenie Korony
została przeprowadzona zgodnie z memoriałem Justusa
Ludwika Decjusza (mincerza i doradcy królewskiego),
który w latach 1528-1535 zarządzał królewską
mennicą w Toruniu. Reforma na terenie Prus została
wprowadzona dopiero 20 maja 1528 roku i wprowadziła na
tym terenie nową zreformowaną monetę oraz taką samą
stopę menniczą jaka była w Koronie.
Kopernik został zatwierdzony w 1537 roku przez króla
jako jeden z czterech kandydatów na biskupa
warmińskiego.
W latach 1538-1539 biskup Jan Dantyszek posądził
Mikołaja Kopernika o konkubinat, nakazując mu zwolnić
gospodynię i przygotowując proces kanoniczny.
W Bazylei w 1541 roku wyszło drukiem drugie wydanie
Narratio prima, a Mikołaj Kopernik dokonał ostatniej w
swym życiu obserwacji astronomicznej (zaćmienia
Słońca).
Zmarł we Fromborku 24 maja 1543 roku.
|
